Stanowisko AP do projektu ustawy wprowadzającej art. 120a do ustawy Prawo lotnicze

W nawiązaniu do pisma Ministerstwa Infrastruktury skierowanego do prezes Aeroklub Polski Serafina Ogończyk-Mąkowska znak DL-2.0210.32.2020 z dnia 11.08.2026 r. dotyczącego projektu nowelizacji ustawy Prawo lotnicze, przedstawiamy uwagi dotyczące proponowanych kryteriów ustanawiania lotniskowej służby informacji powietrznej (AFIS) oraz służby kontroli ruchu lotniczego (TWR).

Co do zasady pozytywnie oceniamy dążenie do określenia krajowych kryteriów ustanawiania służb ruchu lotniczego, wynikające z konieczności wdrożenia wymagań określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2017/373. Jednocześnie wskazujemy, że przyjęcie kryteriów opartych wyłącznie na liczbie operacji lotniczych może prowadzić do niezamierzonych skutków, szczególnie w odniesieniu do lotnisk szkoleniowych, sportowych i aeroklubowych.

Największe zastrzeżenia budzi sposób określania natężenia ruchu lotniczego bez uwzględnienia charakteru wykonywanych operacji. W szczególności loty szkolne wykonywane w kręgu nadlotniskowym generują znaczną liczbę startów i lądowań, które w statystykach są wykazywane jako odrębne operacje lotnicze. W praktyce jednak operacje te wykonywane są przez ograniczoną liczbę statków powietrznych, najczęściej w znanym środowisku operacyjnym, pod nadzorem instruktorów i według ustalonych procedur. Powoduje to, że liczba operacji nie odzwierciedla rzeczywistej złożoności ruchu lotniczego ani poziomu ryzyka wymagającego ustanowienia dodatkowych służb ATS. W konsekwencji lotnisko prowadzące intensywną działalność szkoleniową może osiągać progi ruchowe określone w projekcie ustawy pomimo braku porównywalnego obciążenia operacyjnego występującego na lotniskach obsługujących regularny ruch komunikacyjny lub znaczną liczbę niezależnych użytkowników.

W związku z powyższym proponujemy uzupełnienie przepisów o wyłączenie z kalkulacji progów ruchowych następujących operacji:

• lotów szkolnych oznaczonych w planie lotu symbolem „X”,
• operacji wykonywanych w ramach szkolenia do licencji i uprawnień lotniczych,
• operacji wykonywanych wyłącznie w kręgu nadlotniskowym,
• operacji wojskowych,
• operacji wykonywanych podczas zawodów lotniczych,
• operacji wykonywanych podczas pokazów lotniczych oraz innych imprez lotniczych organizowanych okresowo.
• operacji śmigłowcowych.

Alternatywnie proponujemy, aby przy określaniu potrzeby ustanowienia AFIS lub TWR uwzględniać wyłącznie operacje niebędące lotami szkolnymi wykonywanymi w kręgu nadlotniskowym.

Uważamy również, że zasadne byłoby uzupełnienie projektu o możliwość przeprowadzenia indywidualnej analizy bezpieczeństwa dla lotnisk spełniających kryteria ilościowe. Pozwoliłoby to uwzględnić rzeczywisty charakter ruchu lotniczego, udział lotów szkolnych, działalności sportowej oraz lokalne uwarunkowania operacyjne. Takie rozwiązanie umożliwiłoby osiągnięcie celów bezpieczeństwa bez nakładania na zarządzających lotniskami obowiązków generujących nieproporcjonalnie wysokie koszty.

Należy podkreślić, że zgodnie z przedstawioną oceną skutków regulacji ustanowienie służb AFIS lub TWR może wiązać się z wydatkami liczonymi w setkach tysięcy złotych rocznie oraz koniecznością poniesienia znacznych nakładów inwestycyjnych. W przypadku wielu lotnisk sportowych i szkoleniowych obowiązki te mogłyby prowadzić do ograniczenia działalności statutowej lub rozwojowej, bez wykazania proporcjonalnych korzyści dla poziomu bezpieczeństwa operacji lotniczych.

Mając na uwadze powyższe, wnosimy o zmianę projektowanych przepisów poprzez wyłączenie lotów szkolnych, operacji wojskowych oraz operacji wykonywanych podczas zawodów i imprez lotniczych z kalkulacji progów ruchowych stanowiących podstawę do ustanowienia służb AFIS lub TWR.

Z wyrazami szacunku,

Serafina Ogończyk-Mąkowska

Piotr Niewiarowski Aeropartner