Spadochrony

Sport spadochronowy polega na wykonywaniu skoków spadochronowych, w których – zależnie od dyscypliny – ocenie podlega element składowy skoku, np. wykonywanie akrobacji w swobodnym spadaniu, wykonanie akrobacji na otwartej czaszy lub precyzja lądowania.

Powstanie sportu spadochronowego w okresie międzywojennym pozostawało w ścisłym związku z możliwościami zastosowania spadochronu do celów militarnych.

Pierwsze międzynarodowe zawody spadochronowe w skokach na celność lądowania zorganizowano w 1919 roku w Stanach Zjednoczonych. W Europie pierwsze zawody spadochronowe rozegrano w Rzymie w 1922 roku.

Początek rozwoju sportu spadochronowego w Polsce przypada na rok 1936, kiedy to Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP) zbudowała pierwszą wieżę spadochronową w Warszawie. W tym samym roku w Legionowie wykonano pierwsze skoki spadochronowe z balonu na uwięzi.

Do 1939 roku zbudowano w Polsce 17 wież spadochronowych oraz przeprowadzono liczne kursy spadochronowe.

Polscy spadochroniarze nie brali, co prawda udziału w żadnych zawodach spadochronowych, niemniej jednak byli reprezentowani za granicą na licznych popisach i zlotach harcerskich, gdzie wysoko oceniano ich poziom wyszkolenia.

Po wojnie pierwszy skok ze spadochronem w Polsce wykonał 3 czerwca 1945 rok Tadeusz Litwiński. W 1948 roku Liga Lotnicza zorganizowała pierwszy po wojnie instruktorski kurs spadochronowy, a od 1951 roku czynne jest Centrum Wyszkolenia Spadochronowego w Nowym Targu.

W 1952 roku w Warszawie przeprowadzono I Krajowe Zawody Spadochronowe a w 1954 r. rozegrano po raz pierwszy Spadochronowe Mistrzostwa Polski. W tym samym roku na listę rekordów świata wpisał się pierwszy Polak Jerzy Kubaczewski.

Nowy okres rozwoju sportu spadochronowego rozpoczął się w 1956 roku, w wyniku reaktywowania działalności Aeroklubu. I tak do dnia dzisiejszego polscy skoczkowie spadochronowi, z roku na rok, zdobywają coraz więcej medali w Europejskiej i światowej rywalizacji.

Konkurencje

Freeflying

Zadaniem zespołu, w skład którego wchodzi 2 skoczków i 1 kamerzysta jest zbudowanie obok siebie (synchronicznie) prawidłowo kolejnych figur, w wyznaczonym czasie pracy 45 sekund i wysokości około 4000 m.

Wykonuje się minimum, tak jak w przypadku World Games:

  • 1 kolejkę wiązanki obowiązkowej
  • 3 kolejki wiązanki dowolnej

Ocenia się dwojako:

  • Ocena techniczna: Wykonanie i trudności.
  • Ocena artystyczna: Oryginalność, Kreatywność, Kontynuowanie i Praca kamery.

Akrobacja zespołowa

Akrobacja zespołowa jest rozgrywana w wersji FS – Formation Skydiving (poziomej) i VFS – Vertical Formation Skydiving (pionowej) w trzech konkurencjach:

  1. Akrobacja zespołowa 4-osobowa, wysokość skoku 3050, czas pracy 35 sekund
  2. Akrobacja zespołowa 8-osobowa, wysokość skoku 3800, czas pracy 50 sekund
  3. Akrobacja zespołowa 16-osobowa, wysokość skoku 3800, czas pracy 50 sekund

Zadaniem zespołu jest zbudowanie prawidłowo jak największej liczby kolejnych figur, wybranych z puli figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy.

Dyscypliny artystyczne

Dyscypliny Artystyczne (AE) dzielą się na:

  • konkurencja w akrobatyce powietrznej kobiet
  • konkurencja w akrobatyce powietrznej mężczyzn
  • konkurencja w akrobatyce powietrznej z deską skysurfingową kobiet
  • konkurencja w akrobatyce powietrznej z deską skysurfingową mężczyzn

Zadaniem zespołu w akrobatyce powietrznej, w skład którego wchodzi zawodnik i kamerzysta jest zbudowanie prawidłowo kolejnych figur (w wiązankach obowiązkowych i dowolnych), wyłonionych spośród figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy. W tej konkurencji jest oceniana oprócz prawidłowości figur, wartość artystyczna programu oraz wrażenia estetyczne.

Zadaniem zespołu w akrobatyce powietrznej na desce, w skład którego wchodzi zawodnik i kamerzysta jest zbudowanie prawidłowo kolejnych figur (w wiązankach obowiązkowych i dowolnych), wyłonionych spośród figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy.

W tej konkurencji jest oceniana oprócz prawidłowości figur, wartość artystyczna programu oraz wrażenia estetyczne. Różni się od poprzedniej dyscypliny układami figur i sekwencji i oraz tym, że zawodnik wyskakuje z przypiętą deską powietrzną do nóg.

Formacje na czaszach

Na Formacje na Czaszach inaczej na CF – Canopy Formation składają się następujące konkurencje:

  • 4-osobowa konkurencja rotacyjna
  • 4-osobowa konkurencja sekwencyjna
  • 8-osobowa formacja szybka
  • 2-osobowa konkurencja rotacyjna – została zaakceptowana jedynie na zawody World Games.

Zadaniem zespołu jest zbudowanie prawidłowo jak największej liczby kolejnych figur i sekwencji ( na otwartych czaszach spadochronów), połączonych odpowiednimi przejściami wybranych z puli figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy.

Pilotowanie na otwartych czaszach

Dyscyplinę pilotowanie na otwartych czaszach  inaczej Canopy Piloting – CP lub popularnie zwany Swooping rozgrywa się w trzech konkurencjach:

  • konkurencja celności lądowania
  • konkurencja odległościowa
  • konkurencja szybkościowa

Zadaniem zawodnika w konkurencji : celność lądowania jest wylądowanie, po locie nad specjalnie wybudowanym akwenem (rowem) o długości 200 m, i szerokości 15m., na wyznaczonej powierzchni, jak najbliżej wyłożonego celu, jak jest to możliwe.

W konkurencji szybkościowej – przelot nad wymienionym wodą rowem jak najszybciej to możliwe.

W konkurencji odległościowej wyznaczone są dodatkowo markery pionowe, które wyznaczają wejście do tzw. bramki pomiędzy markerami o szerokości 1,5 m. Zawodnik musi w czasie lotu na odległość zmieścić się w tej bramce.

Canopy Piloting został podzielony przez inicjatorów ( z USA ) na następujące klasy:

  • Klasa standard: – 185 ft. Minimalne wymagania do uprawiania konkurencji: Trzeba mieć 500 skoków; Ukończony kurs. Bieg wzdłuż rowu o długości 56 m. W klasie standard: konkurencja szybkościowa – długość – 200 ft, szerokość – 30 ft,   kąt – 30 stopni., wysokość markerów – 10 ft
  • Klasa Ultra – 200 ft. Dzieli się na: konkurencję szybkościową; konkurencja celności lądowania; konkurencję odległościowa. Minimalne wymagania do uprawiania konkurencji: trzeba mieć 1 000 skoków,bieg wzdłuż rowu o długości 200 m. Konkurencja szybkościowa – długość – 220 ft, szerokość – 30 ft,   kąt – 30 stopni. Konkurencja celnościowa – długość – 280 ft (84 m); szerokość – 30-100ft (30 m) , markery o wysokości 3 feet (3 m). Konkurencja odległościowa – długość – 500 ft. (151 m); szerokość – 50 ft. (15m); markery pionowe 5 foot wejście (wejście pomiędzy markerami o szerokości 1,5 m.).

Wingsuit flying

W przeciwieństwie do skoków spadochronowych wingsuit flying umożliwia poruszanie się w powietrzu ze stosunkowo niską prędkością opadania przy jednoczesnej wysokiej prędkości poziomej, decydującej o prędkości faktycznego lotu.

Możliwość taka pojawiła się dopiero w momencie, gdy wynaleziono specjalny kombinezon (wingsuit) – wykonany ze specjalnego materiału kostium oblekający ciało skoczka i rozpościerający się również w postaci membrany między obiema nogami oraz między rozłożonymi szeroko ramionami a tułowiem. Powstaje w ten sposób duża powierzchnia nośna zdolna wytworzyć siłę hamującą opadanie. Oczywiście, nie jest to powierzchnia na tyle duża, by zapewnić bezpieczne lądowanie – prędkość opadania wciąż jest wysoka, dlatego też nadal niezbędny jest spadochron, używany tuż przed lądowaniem.

Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Stowarzyszenia Spadochronowego United States Parachute Association), aby wykonać pierwszy skok w wingsuicie, należy mieć na koncie co najmniej 200 wykonanych oficjalnie skoków spadochronowych w ciągu ostatnich 18 miesięcy. Do tego dochodzą jeszcze kwestie warunków naturalnych: do skoków wingsuit flying potrzeba zwykle wysokiej góry o bardzo stromym zboczu oraz olbrzymiej przestrzeni poniżej, by móc w pełni korzystać z możliwości długiego lotu, a także by mieć sporo czasu i miejsca do spokojnego lądowania z użyciem spadochronu. Wymagana jest również bezwietrzna pogoda; każdy podmuch wiatru zwiększa ryzyko bardzo niebezpiecznych turbulencji, trudnych do opanowania i mogących zakończyć tragicznie pięknie rozpoczęty lot.

Celność lądowania

Zawody celnościowe są w obecnej chwili najpopularniejszymi zawodami spadochronowymi na świecie.

Rywalizacja polega na wykonaniu 8 kolejek skoków celnościowych na koło, o średnicy około 10 m. W centrum koła jest wyłożona część aparatury do pomiaru celności lądowania tzw. patelnia, mierząca pomiar elektronicznie. Liczony jest pierwszy punkt – do 15 cm – zetknięcia zawodnika z „patelnią”. Przeważnie wszyscy zawodnicy lądują na krawędź stopy, wyposażonej w specjalne obuwie (nieco wyprofilowana pięta buta). W środku tzw „patelni” jest naklejony krążek o średnicy 3 cm. Zadaniem zawodnika w konkurencja celności lądowania jest wylądowaniu najbliżej tego środka. Ideałem jest wykonanie wszystkich 8 skoków w sam środek krążka. Wtedy wynik końcowy zawodnika wynosi 0,00 m.

Skoczkowie wykonują kolejno skoki w drużynach. Wygrywa zawodnik, którego zsumowany wynik po wszystkich kolejkach skoków jest najmniejszy. Jeżeli np. zawodnik posiada wynik 0,02 m. to oznacza, że suma z jego 8 skoków wynosi 2 cm.

W przypadku celności grupowej ocena polega na zsumowaniu wyników 4 najlepszych zawodników spośród 5 skaczących razem w drużynie ( zgodnie z Regulaminem M.Ś. – na Mistrzostwach Świata lub też , w przypadku Pucharu Europy – sumowani są wszyscy członkowie zespołu.

Wygrywa drużyna, która po 5 kolejkach skoków ma najmniejszy zsumowany wspólny wynik.

W konkurencjach celnościowych rozgrywa się: Spadochronowe Mistrzostwa Świat (Juniorów i Seniorów), Spadochronowe Mistrzostwa Europy, Puchary Świata i Puchary Europy.

Polacy mają szczególne osiągnięcia przede wszystkim w konkurencjach celnościowych, we wszystkich wyżej wymienionych zawodach.

Indoor Skydiving

Spadochroniarstwo w tunelu aerodynamicznym jest to aktywność, wykonywanie różnych manewrów ciałem przez osoby lub zespoły, w tunelu aerodynamicznym.

Zawody są rozgrywane w następujących konkurencjach:

  • Formation Skydiving FS, włączając pionowe formacje w wolnym spadaniu – Vertical Formation Skydiving;
  • Dyscypliny artystyczne (AE)

Wiek minimalny zawodnika to 14 lat. Na świecie istnieją, co najmniej 3 tunele aerodynamiczne, które mogą pomieścić 16 osobowe zespoły. Większość jednak mieści mniej zespołów: najwyżej do 2, 4 lub 8 osobowych.

Speed Skydiving

To również nowa dyscyplina,.

Średnia prędkość podczas pionowego swobodnego  spadania będzie mierzona pomiędzy 2700 m – 1700 m nad ziemią i liczona w km/h. Wysokość  wyskoku 4000 m.

Para-ski

Rozgrywa się w konkurencji:

  1. grupowej i indywidualnej celności lądowania (4 zawodników w drużynie wykonuje po 4 skoki plus kolejkę finałowa – tylko pierwsza dziesiątka);
  2. grupowej i indywidualnej konkurencji narciarskiej (2 biegi slalomu giganta)

Akrobacja zespołowa

Akrobacja zespołowa jest rozgrywana w wersji FS – Formation Skydiving (poziomej) i VFS – Vertical Formation Skydiving (pionowej) w trzech konkurencjach:

  1. Akrobacja zespołowa 4-osobowa, wysokość skoku 3050, czas pracy 35 sekund
  2. Akrobacja zespołowa 8-osobowa, wysokość skoku 3800, czas pracy 50 sekund
  3. Akrobacja zespołowa 16-osobowa, wysokość skoku 3800, czas pracy 50 sekund

Zadaniem zespołu jest zbudowanie prawidłowo jak największej liczby kolejnych figur, wybranych z puli figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy.

Dyscypliny artystyczne

Dyscypliny Artystyczne (AE) dzielą się na:

  • konkurencja w akrobatyce powietrznej kobiet
  • konkurencja w akrobatyce powietrznej mężczyzn
  • konkurencja w akrobatyce powietrznej z deską skysurfingową kobiet
  • konkurencja w akrobatyce powietrznej z deską skysurfingową mężczyzn

Zadaniem zespołu w akrobatyce powietrznej, w skład którego wchodzi zawodnik i kamerzysta jest zbudowanie prawidłowo kolejnych figur ( w wiązankach obowiązkowych i dowolnych ), wyłonionych spośród figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy. W tej konkurencji jest oceniana oprócz prawidłowości figur, wartość artystyczna programu oraz wrażenia estetyczne.

Zadaniem zespołu w akrobatyce powietrznej na desce, w skład którego wchodzi zawodnik i kamerzysta jest zbudowanie prawidłowo kolejnych figur ( w wiązankach obowiązkowych i dowolnych), wyłonionych spośród figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy.

W tej konkurencji jest oceniana oprócz prawidłowości figur, wartość artystyczna programu oraz wrażenia estetyczne. Różni się od poprzedniej dyscypliny układami figur i sekwencji i oraz tym, że zawodnik wyskakuje z przypiętą deską powietrzną do nóg.

Formacje na czaszach

Na Formacje na Czaszach inaczej na CF – Canopy Formation składają się następujące konkurencje:

  • 4-osobowa konkurencja rotacyjna
  • 4-osobowa konkurencja sekwencyjna
  • 8-osobowa formacja szybka
  • 2-osobowa konkurencja rotacyjna – została zaakceptowana jedynie na zawody World Games.

Zadaniem zespołu jest zbudowanie prawidłowo jak największej liczby kolejnych figur i sekwencji ( na otwartych czaszach spadochronów), połączonych odpowiednimi przejściami wybranych z puli figur i sekwencji nakazanych, w wyznaczonym czasie pracy.

Pilotowanie na otwartych czaszach

Dyscyplinę pilotowanie na otwartych czaszach  inaczej Canopy Piloting – CP lub popularnie zwany Swooping rozgrywa się w trzech konkurencjach:

  • konkurencja celności lądowania
  • konkurencja odległościowa
  • konkurencja szybkościowa

Zadaniem zawodnika w konkurencji : celność lądowania jest wylądowanie, po locie nad specjalnie wybudowanym akwenem (rowem) o długości 200 m, i szerokości 15m.,na wyznaczonej powierzchni, jak najdalej jest to możliwe.

W konkurencji szybkościowej – przelot nad wymienionym wodą rowem jak najszybciej to możliwe.

W konkurencji odległościowej wyznaczone są dodatkowo markery pionowe, które wyznaczają wejście do tzw. bramki pomiędzy markerami o szerokości 1,5 m. Zawodnik musi w czasie lotu na odległość zmieścić się w tej bramce.

Canopy Piloting został podzielony przez inicjatorów ( z USA ) na następujące klasy:

  • Klasa standard: – 185 ft. Minimalne wymagania do uprawiania konkurencji: Trzeba mieć 500 skoków; Ukończony kurs. Bieg wzdłuż rowu o długości 56 m. W klasie standard: konkurencja szybkościowa – długość – 200 ft, szerokość – 30 ft,   kąt – 30 stopni., wysokość markerów – 10 ft
  • Klasa Ultra – 200 ft. Dzieli się na: konkurencję szybkościową; konkurencja celności lądowania; konkurencję odległościowa. Minimalne wymagania do uprawiania konkurencji: trzeba mieć 1 000 skoków,bieg wzdłuż rowu o długości 200 m. Konkurencja szybkościowa – długość – 220 ft, szerokość – 30 ft,   kąt – 30 stopni. Konkurencja celnościowa – długość – 280 ft (84 m); szerokość – 30-100ft (30 m) , markery o wysokości 3 feet (3 m). Konkurencja odległościowa – długość – 500 ft. (151 m); szerokość – 50 ft. (15m); markery pionowe 5 foot wejście (wejście pomiędzy markerami o szerokości 1,5 m.).

Wingsuit flying

W przeciwieństwie do skoków spadochronowych wingsuit flying umożliwia poruszanie się w powietrzu ze stosunkowo niską prędkością opadania przy jednoczesnej wysokiej prędkości poziomej, decydującej o prędkości faktycznego lotu.

Możliwość taka pojawiła się dopiero w momencie, gdy wynaleziono specjalny kombinezon (wingsuit) – wykonany ze specjalnego materiału kostium oblekający ciało skoczka i rozpościerający się również w postaci membrany między obiema nogami oraz między rozłożonymi szeroko ramionami a tułowiem. Powstaje w ten sposób duża powierzchnia nośna zdolna wytworzyć siłę hamującą opadanie. Oczywiście, nie jest to powierzchnia na tyle duża, by zapewnić bezpieczne lądowanie – prędkość opadania wciąż jest wysoka, dlatego też nadal niezbędny jest spadochron, używany tuż przed lądowaniem.

Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Stowarzyszenia Spadochronowego United States Parachute Association), aby wykonać pierwszy skok w wingsuicie, należy mieć na koncie co najmniej 200 wykonanych oficjalnie skoków spadochronowych w ciągu ostatnich 18 miesięcy. Do tego dochodzą jeszcze kwestie warunków naturalnych: do skoków wingsuit flying potrzeba zwykle wysokiej góry o bardzo stromym zboczu oraz olbrzymiej przestrzeni poniżej, by móc w pełni korzystać z możliwości długiego lotu, a także by mieć sporo czasu i miejsca do spokojnego lądowania z użyciem spadochronu. Wymagana jest również bezwietrzna pogoda; każdy podmuch wiatru zwiększa ryzyko bardzo niebezpiecznych turbulencji, trudnych do opanowania i mogących zakończyć tragicznie pięknie rozpoczęty lot.

Celność lądowania

Zawody celnościowe są w obecnej chwili najpopularniejszymi zawodami spadochronowymi na świecie.

Rywalizacja polega na wykonaniu 8 kolejek skoków celnościowych na koło, o średnicy około 10 m. W centrum koła jest wyłożona część aparatury do pomiaru celności lądowania tzw. patelnia, mierząca pomiar elektronicznie. Liczony jest pierwszy punkt – do 15 cm – zetknięcia zawodnika z „patelnią”. Przeważnie wszyscy zawodnicy lądują na krawędź stopy, wyposażonej w specjalne obuwie (nieco wyprofilowana pięta buta). W środku tzw „patelni” jest naklejony krążek o średnicy 3 cm. Zadaniem zawodnika w konkurencja celności lądowania jest wylądowaniu najbliżej tego środka. Ideałem jest wykonanie wszystkich 8 skoków w sam środek krążka. Wtedy wynik końcowy zawodnika wynosi 0,00 m.

Skoczkowie wykonują kolejno skoki w drużynach. Wygrywa zawodnik, którego zsumowany wynik po wszystkich kolejkach skoków jest najmniejszy. Jeżeli np. zawodnik posiada wynik 0,02 m. to oznacza, że suma z jego 8 skoków wynosi 2 cm.

W przypadku celności grupowej ocena polega na zsumowaniu wyników 4 najlepszych zawodników spośród 5 skaczących razem w drużynie ( zgodnie z Regulaminem M.Ś. – na Mistrzostwach Świata lub też , w przypadku Pucharu Europy – sumowani są wszyscy członkowie zespołu.

Wygrywa drużyna, która po 5 kolejkach skoków ma najmniejszy zsumowany wspólny wynik.

W konkurencjach celnościowych rozgrywa się: Spadochronowe Mistrzostwa Świat (Juniorów i Seniorów), Spadochronowe Mistrzostwa Europy, Puchary Świata i Puchary Europy.

Polacy mają szczególne osiągnięcia przede wszystkim w konkurencjach celnościowych, we wszystkich wyżej wymienionych zawodach.

Zapraszamy wkrótce…

Kadra Narodowa  Zobacz

Przewodniczący Krzysztof SZOPIŃSKI  e-mail: szopa.wro@wp.pl
Wiceprzewodniczący Maciej ANTKOWIAK
Członek Jacek BRZEZIŃSKI
Członek Dariusz FILIPOWSKI
Członek Ewa WESOŁOWSKA
Członek Paweł MICHALSKI
Członek Tomasz IGNACZUK

Aktualności

Newsletter

Zapisz się do newslettera AP